DELTA OOST

In het project “Delta Oost. Nieuw sturingsperspectief op water en mobiliteit in het licht van duurzame gebiedsontwikkeling” werkten onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen en de Wageningen Universiteit samen met de provincie Gelderland, Rijkswaterstaat, de stadsregio Arnhem-Nijmegen en diverse adviesbureaus. Zij onderzochten onder meer hoe bereikbaarheid, huisvesting en natuurontwikkeling in de regio Arnhem-Nijmegen beter op elkaar kunnen worden afgestemd.

(Lijst met deelnemers aan het consortium)


Jan Fliervoet, één van de uitvoerende onderzoekers van het URD-project Delta Oost

Doel en beoogd resultaat van het project
In URD Delta Oost (2011-2014) onderzochten we of innovatieve vormen van samenwerking (governance) en financiering (finance) kunnen bijdragen aan een betere afstemming van economische en ruimtelijke vraagstukken. En daarmee aan duurzame ontwikkeling en beheer van de regio.
Het project is gericht op twee domeinen. Enerzijds het ‘natte’ domein waarin opgaven rond water, veiligheid, natuur, energie en recreatie centraal staan. Anderzijds het ‘droge’ domein, waarin het gaat om vraagstukken rond mobiliteit, openbaar vervoer en gebiedsontwikkeling.
URD Delta Oost richtte zich op het zoeken naar innovatieve ontwikkelingsstrategieën. Enerzijds gericht op een succesvolle vervlechting in ruimtelijke, procesmatige en financiële zin van de benoemde domeinen op regionaal niveau. Anderzijds wilden we met URD Delta Oost bijdragen aan de succesvolle implementatie en beheer van projecten op basis van publiek-private samenwerking. Twee kernbegrippen staan centraal: ‘governance’ en ‘finance’.
In 2014 zijn de eindrapportage 'URD-project Delta Oost - regio Arnhem Nijmegen' én het advies van de Taakgroep Uiterwaardenbeheer 'Integraal uiterwaardenbeheer: naar een Waalschap' verschenen. 

Wetenschappelijke impact van het project 
In het 'natte' domein werd een studie uitgevoerd naar de mogelijkheden voor administratieve samenwerking en de samenwerking van de eigenaars in uiterwaarden. De resultaten van deze studie zijn opgenomen in een publicatie en een pilot-project dat de basis voor een follow-up project van de provincie Gelderland en Rijkswaterstaat Oost-Nederland voor de integratie van het beleid en het beheer van de veiligheid en natuurbehoud vormt. 
In het 'droge' domein zijn vier grote experimenten uitgevoerd. Drie lokale en een regionaal experimenten (stationsgebieden rond de spoorlijn Arnhem, Doetinchem, genaamd Liemers Corridor en het centraal station van Nijmegen). Samenwerking is gevormd met de betrokkenen ter plaatse, met overheden (gemeenten, grootstedelijke, provincie), NS en ProRail, ondernemers en de industrie, detailhandel, buurtverenigingen, corporaties, ontwikkelaars, belangengroepen, enz. 
De ontwikkeling van het deel van Geo-Informatie en Decision Support (GIDS) voor het natte domein kwam tot stand door het houden van interviews met deskundigen over de functionaliteit van een 'dashboard' dat inzicht geeft in de gevolgen van de verschillende beleidsscenario's. Dit werk leidde tot het dashboard uiterwaardenbeheer (publiek via https://waalweelde.geocat.net). In het droge domein zijn modellering en serious gaming gebruikt om de analyse van de besluitvorming te ondersteunen.
Het onderzoek in URD Delta Oost richtte zich op verschillende onderwerpen, wat heeft geresulteerd in diverse publicaties. De inzichten uit zowel de natte als de droge gebieden worden samengebracht en geïntegreerd in de volgende wetenschappelijke innovaties:
  1. Kader voor Duurzame Ontwikkeling 
  2. Governance en besluitvorming 
  3. Nieuwe financieringsstructuren 
  4. Onderzoek van governance en financiële modellen
We werkten ook in een multidisciplinair onderzoeksteam voor GIDS-systemen. Vooral voor het modelleren en analyseren van besluitvormingsprocessen door serious gaming en het toezicht op ruimtelijke ontwikkelingen.

Sociale impact van het project 
Tijdens de grote Regionale Conferentie op 31 maart 2014 in Arnhem is aan een breed publiek getoond waartoe deze koppeling van wetenschap en praktijk in staat is. De betekenis voor partijen in de praktijk blijkt uit twee grote initiatieven die een uitvloeisel zijn van URD Delta Oost:
  1. Waalschap en Waardschap: als vervolg op URD Delta Oost wordt een breed projectteam ingesteld van de provincie Gelderland, Rijkswaterstaat Oost-Nederland en Waterschap Rivierenland dat de bestuurlijke samenwerking in beleid en aansturing van het uiterwaardenbeheer onderzoekt in de vorm van het Waalschap voor het gehele stroomgebied van de rivier, met hierbinnen Waardschappen voor de uiterwaarden; 
  2. Stedelijke herverkaveling: het opstarten van een omvangrijk Proefprogramma Stedelijke herverkaveling van 2,5 jaar door de provincie Gelderland, de Stadsregio Arnhem Nijmegen en een aantal Gelderse gemeenten, mede ondersteund met een financiële bijdrage van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en door het Ministerie van IenM voor het in praktijk brengen van ruilverkaveling in stedelijke gebiedsontwikkelingen. 
Kennisverspreiding over URD Delta Oost 
Het project heeft een aantal wetenschappelijke publicaties in internationaal erkende tijdschriften opgeleverd, in het bijzonder met betrekking tot de internationale vergelijking van financiële instrumenten voor regionale ontwikkeling en de resultaten van de speltheorie, 'formele games' voor onderhandelingsprocessen in het gebied en monitoringsystemen. Ook werden de tussentijdse resultaten gepresenteerd op verschillende internationale wetenschappelijke congressen. Inmiddels zijn artikelen gepubliceerd in S+RO en Rooilijn.
Nat en droog tezamen hebben met het oog op integratie van de resultaten en geleerde lessen uit beide domeinen een grote regionale conferentie georganiseerd op 31 maart 2014 in nauwe samenwerking met de provincie Gelderland en de regio Arnhem Nijmegen. de provincie Gelderland is vertegenwoordigd door afgevaardigden Josan Meijers (Water, RO, Waalweelde) en Jan Markink (Area Development, Finance). De regio Arnhem Nijmegen werd vertegenwoordigd door voorzitter Wim Dijkstra; Rijkswaterstaat Oost-Nederland door HID Joke Cuperus.
Met URD Delta Oost als basis, hebben we vooruitgang geboekt met de verspreiding van kennis aan een breder netwerk van wetenschappers en praktijk partijen in andere regio's in Nederland en in het buitenland. Voor zowel de natte als de droge domein follow-up initiatieven zullen worden genomen, bijvoorbeeld in Interreg V-voorstellen.

Coördinator: drs. Edwin van Uum, Bureau Het Noordzuiden B.V.
Tel.: 06 - 125 08 762

Programmaleider: prof. dr. Toine Smits, Radboud Universiteit Nijmegen

Rapporten:

Lees ook de interviews hierover met:
Artikelen:
Factsheets:

Video's:





 
DEEL: 

Agenda